De Twijn - Voortgezet speciaalonderwijs

Maatjes Els en Marieke over hun tweede carrière op de Twijn
Van betaalde kracht naar onbetaalbaar maatje

In een kantoor op de Twijn, school voor gespecialiseerd onderwijs zitten Els en Marieke tegenover elkaar. Jarenlang werkten ze hier als onderwijsbegeleiders: Els maar liefst drieëntwintig jaar, Marieke negentien jaar. Inmiddels zijn ze allebei met pensioen, maar toch zijn ze terug op hun oude, vertrouwde plek. Niet meer als onderwijsbegeleiders, maar als maatjes: vrijwilligers die één-op-één de leerlingen ondersteunen. Willemijn is coördinator van het nieuwe project Maatje op Maat, dat sinds enkele maanden op de Twijn draait en ziet hoe waardevol hun aanwezigheid tijdens schooltijd is: “Het is al gewoon dat jullie er zijn. De leerkrachten kennen jullie en het vervlecht heel mooi.”

De Twijn blijft speciaal

Maatje op Maat is bedacht door Nabil Sahhar in 2004 in het onderwijs. Hij zag destijds collega’s met pensioen gaan. Hun jarenlange ervaring lekte weg uit de school, terwijl die nog zo helpend zou kunnen zijn. Hun skills en betrokkenheid te kunnen behouden, ook na hun vertrek en te verbinden aan de behoefte van jongeren op school, dat is de basisgedachte. Na zijn eigen pensioen heeft Nabil Stichting Netwerk Maatje op Maat opgericht en helpt organisaties bij de implementatie van dit concept.

Els en Marieke hoeven er niet lang over na te denken waarom ze zijn teruggekeerd naar hun oude school: de Twijn voelt als thuiskomen. “De Twijn blijft een bijzondere school,” aldus Els. “De manier van werken, de sfeer, de collega’s… Wij kennen de school en de docenten kennen ons. Dat is echt een kracht. Wij weten hoe het hier werkt.”

Marieke had zelfs al vóór haar pensioen het gevoel dat zij nog eens terug zou komen.
“Ik dacht altijd: als ik wat kan doen, dan kom ik terug. Toen hoorde ik dat de Twijn bezig was met een laagdrempelige manier van één-op-één begeleiding. Ze vroegen of ik interesse had – die had ik zeker. Toen ik terugkwam als vrijwillig maatje, had ik bijna een verlengd vakantiegevoel.” Ze lacht: “Eén collega vroeg zelfs: ‘Hé, ben je er weer?

Inzet tussen doelloosheid en het vertraagde, werkt doelgericht

Els en Marieke zijn elk één middag per week op school. Geen groepsbegeleiding meer, geen tijdsdruk, geen verslaglegging. In plaats daarvan volledige aandacht voor één leerling. “Het is heel leuk om individueel met leerlingen bezig te zijn,” legt Els uit. “Je ziet soms in één middag welke stapjes ze maken. Dat blijft bijzonder.” De invulling hangt af van de behoefte van de leerling. Appelflappen bakken, knutselen, gamen.
Marieke: “We houden het klein, vertragen soms om de leerling de ruimte te geven, om te laten zijn. De leerling mag aangeven wat belangrijk is. Maar ondertussen maken we mooie stappen met ze.”

Zo begeleidt Marieke een meisje dat in de klas nauwelijks spreekt.
“Bij mij kletst ze de oren van mijn hoofd,” vertelt ze trots. “En ze gaat dan vrolijk terug naar de klas.” Els werkt met een meisje dat moeite heeft met keuzes maken.
“Ik laat haar altijd kiezen. Ik geef een paar opties en dan mag zij bepalen wat we gaan doen. Zo oefent ze op een veilige manier met besluitvorming.”
Beide maatjes begeleiden ook een meisje dat een ouder heeft verloren.
“Bij ons is er ruimte om het dáár ook over te hebben,” vertelt Els. “Als het nodig is, kunnen ze hun hart luchten. En daarna buigen we het weer om naar iets anders. We gaan door tot zover als nodig is en niet verder. Daarna koppelen we terug aan docenten en het zorgteam. Het gaat veel dieper dan alleen samen leuke dingen doen.”

Samenwerking met de school

De maatjes hebben direct contact met de groepsleerkrachten. Dat werkt volgens coördinator Willemijn heel natuurlijk. “De leerkrachten weten jullie te vinden. En andersom. Soms komt er informatie naar boven waarvan docenten zeggen: ‘Dat wist ik niet.’ Dat maakt jullie inzet enorm waardevol.”

Voor Els en Marieke voelt het alsof ze nog steeds bijdragen aan het schoolteam:
“Het geeft voldoening als je iets bereikt met een leerling,” zegt Els. “Zo blijf je bovendien deelnemen aan de maatschappij.”

Wat begon als een laagdrempelig vrijwilligersproject, blijkt een prachtige manier om de waardevolle ervaring van oud-medewerkers opnieuw in te zetten. Els en Marieke kennen de school, de cultuur en de leerlingen als geen ander. Doordat ze zoveel leerlingen hebben meegemaakt, kunnen ze snel inschatten wat werkt. Hun rust, betrokkenheid en ervaring maken dat kinderen zich veilig voelen en stappen zetten die anders misschien langer op zich hadden laten wachten.